گشایش، همکاری، نوآوری؛ سه‌گانه چین در نمایشگاه گوانگ‌جو

به گزارش رویداد روز، اقتصاد جهانی در مقطعی حساس قرار دارد که با افزایش بی‌اعتمادی استراتژیک، تشدید چندپارگی ژئواقتصادی، رقابت‌های ژئوپلیتیکی و افزایش بی‌ثباتی ناشی از سیاست‌های اقتصادی ایالات متحده همراه است. در چنین شرایطی، این نمایشگاه استراتژی توسعه چین را که بر گشایش، همکاری و نوآوری متمرکز است، به نمایش می‌گذارد و به اقتصاد جهانی که روزبه‌روز بی‌ثبات‌تر می‌شود، اعتماد و اطمینان تزریق می‌کند.

کمک گشایش سطح‌ بالا به ایجاد رشد و ثبات مشترک

نمایشگاه گوانگ‌جو که در سال 1957 راه‌اندازی شده و هر سال دو بار برگزار می‌شود، طی دهه‌ها با ارتقای کیفیت و ارائه خدمات نوآورانه توسعه یافته و به بستری گسترده‌تر و پیشرفته‌تر تبدیل شده است. این نمایشگاه به‌عنوان شاخصی از تجارت خارجی چین و بستری برای تأکید دوباره بر تعهد این کشور به گشایش شناخته می‌شود.

چین به‌ تازگی سیاست‌های سطح بالای خود را در زمینه گشایش نهادی، آزادسازی تجارت و سرمایه‌گذاری و تعمیق ادغام مالی اعلام کرده است. این سیاست‌ها نشان‌دهنده تداوم مسیر و تعامل پایدار چین با جهان است و در عین حال پاسخی راهبردی به تغییرات مداوم نظم جهانی محسوب می‌شود؛ نظمی که تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیکی و گرایش‌های حمایت‌گرایانه، با چالش‌هایی جدی روبرو شده است.

با همسوسازی با قواعد اقتصادی و تجاری بین‌المللی با استانداردهای بالا، گسترش شبکه‌های تجارت آزاد، تسهیل جریان‌های دوطرفه سرمایه‌گذاری و تقویت زنجیره‌های صنعتی، هدف ایجاد محیطی تجاری است که منصفانه، شفاف و قابل پیش‌بینی و در عین حال بازار محور، مبتنی بر قانون و بین‌المللی باشد.

چین به جای عقب‌نشینی از روند جهانی‌شدن، سطح بالاتری از گشایش را دنبال می‌کند و گامی عملی برای گسترش تحول اقتصادی فراتر از مرزها برمی‌دارد تا به‌عنوان یک قطب تولیدی و بازار مصرفی بزرگ، در ادغام اقتصادی منطقه‌ای و جهانی نقش فعال خود را حفظ کند.

این رویکرد به یکی از ویژگی‌های مهم اقتصاد جهانی امروز تبدیل شده و با تقویت اعتماد بین‌المللی، افزایش پیوندهای منطقه‌ای، تسهیل تجارت و ایجاد فرصت‌های توسعه، به‌ویژه برای کشورهای جنوب جهان، نقش فزاینده‌ای در شکل‌دهی به پویایی اقتصاد جهانی ایفا می‌کند.

چین همچنان بزرگ‌ترین کشور در تجارت کالا در جهان است و پیش‌بینی می‌شود حجم تجارت آن در سال 2025 از 6 تریلیون دلار فراتر رود و همچنان یکی از مهم‌ترین منابع و مقاصد سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی باقی بماند.

تطبیق پویایی رقابتی با الزامات همکاری

اقدامات حمایت‌گرایانه ایالات متحده، به بهای تضعیف نظام تجارت آزادی که خود زمانی از آن حمایت می‌کرد و نظمی که پس از جنگ جهانی دوم در شکل‌گیری آن نقش داشت، واکنش‌های گسترده‌ای را برانگیخته است. موج اخیر استفاده گسترده از تعرفه‌ها علیه متحدان و رقبا، بسیاری از قدرت‌های متوسط را به بازنگری در همسویی‌های استراتژیک و تنوع‌بخشی اقتصادی واداشته است.

مارک کارنی، نخست‌ وزیر کانادا، در این زمینه نمونه‌ای قابل توجه ارائه و دیدگاهی درباره نظم جهانی مطرح کرده که در میان کشورهای غربی بازتاب یافته است. او در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، به‌صراحت از تضعیف نظم جهانی موجود سخن گفت و خواستار ایجاد نظمی قابل پیش‌بینی‌تر از طریق تنوع‌بخشی عمل‌گرایانه به شرکای تجاری شد، نه تغییرات ایدئولوژیک. در همین راستا، گرایش برخی قدرت‌های متوسط غربی برای تقویت روابط تجاری با چین، بیش از پیش بر مبنای منافع ملی شکل گرفته است.

نمایشگاه واردات و صادرات چین، به‌عنوان یک ساختار تجاری باز و قابل پیش‌ بینی، مسیرهایی نو برای همکاری اقتصادی مبتنی بر قانون، در جهت رفاه مشترک و توسعه پایدار ایجاد می‌کند. این نمایشگاه نمادی از قدرت نرم چین است، به‌ویژه توانایی آن در ایجاد توازن میان رقابت و همکاری. چین در این چارچوب، الگویی نوآورانه و فراگیر برای تأمین کالاهای عمومی و پیشبرد نوعی «جهانی‌شدن همزیستی» ارائه می‌دهد.

تأثیرگذاری نوآوری بر اقتصاد جهانی

این دوره از نمایشگاه گوانگ‌جو شامل هشت منطقه نمایشگاهی جدید است که دستاوردهای فناورانه در حوزه‌هایی مانند ربات‌های خدماتی، ذخیره‌سازی انرژی سبز، لوازم خانگی هوشمند و مراقبت‌های بهداشتی هوشمند را به نمایش می‌گذارد. همچنین، بخشی ویژه به صنعت پهپادهای کم‌ارتفاع اختصاص یافته که کاربردهای متنوع این فناوری، از جمله پیشرفت در سامانه‌های کنترل پرواز، ارتباطات، ناوبری، استفاده از هوش مصنوعی برای اجتناب از موانع و فناوری‌های جدید تأمین انرژی را معرفی می‌کند.

چین طی دهه‌های گذشته ساختار صنعتی خود را از یک پایگاه تولیدی ساده به سمت تولید کم‌هزینه با فناوری پیشرفته تغییر داده است. این کشور در پاسخ به انحصارها و برتری‌های فناورانه، تلاش خود را برای ایجاد یک نظام نوآوری بومی افزایش داده و این مسیر را با سرمایه‌گذاری گسترده در تحقیق و توسعه و دستیابی به خروجی‌های قابل توجه دنبال می‌کند. به ‌طور مشخص، تمرکز سرمایه‌گذاری‌ها بر حوزه‌هایی مانند محاسبات کوانتومی، زیست‌فناوری، سامانه‌های ماهواره‌ای و شبکه‌های ارتباطی نسل جدید است.

بر اساس اعلام وزارت علوم و فناوری چین، در سال 2025، هزینه‌های تحقیق و توسعه (R&D) به 2.8 درصد از تولید ناخالص داخلی رسید، تولید فناوری‌ پیشرفته 9.4 درصد رشد کرد و تولید ربات‌های صنعتی 28 درصد افزایش یافت. چین همچنین برای نخستین‌ بار در سال گذشته میلادی وارد جمع 10 کشور برتر شاخص نوآوری جهانی شد و به یکی از مراکز مهم توسعه فناوری، به‌ویژه در حوزه‌های سبز و دیجیتال، تبدیل شده است.

در سال‌های اخیر، نیروهای مولد جدید کیفی، از جمله دیجیتالی‌سازی، هوش مصنوعی، اتوماسیون صنعتی و فناوری‌های سبز، رشدی چشمگیر داشته‌اند. چین اکنون یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان خودروهای برقی، پنل‌های خورشیدی و باتری‌های ذخیره انرژی در جهان است. این پیشرفت‌ها مسیرهای تازه‌ای برای همکاری‌های بین‌المللی فراهم کرده‌اند.

نویسنده یادداشت فوق هوانگ یونگفو، مفسر ویژه اقتصادی CGTN، پس از دریافت دکترای اقتصاد، فعالیت حرفه‌ای خود را در دانشگاه کمبریج آغاز کرد و سپس به نظام سازمان ملل پیوست. حوزه‌های مورد علاقه او شامل روابط چین و آمریکا و توسعه جهانی است.