چالش‌های شهر تهران در مدیریت شهری؛ یک دهه و نیم باخت شهر به سکوی سیاسی

۱. غلبه سیاست بر برنامه
شهر تهران نیازمند حکمرانی مبتنی بر داده، برنامه راهبردی پایدار و ارزیابی عملکرد شفاف است. اما تغییرات پی‌درپی مدیریتی، گسست در تداوم سیاست‌های شهری و اولویت‌یافتن ملاحظات جناحی، عملاً امکان اجرای برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت را تضعیف کرده است. پروژه‌ها آغاز شده‌اند، اما کمتر به چرخه کامل «طراحی، اجرا، پایش و اصلاح» رسیده‌اند.

۲. بحران‌های انباشته و پاسخ‌های مقطعی
سه ابرچالش تهران ـ آلودگی هوا، ترافیک و فرسودگی زیرساخت‌ها ـ همچنان پابرجاست. توسعه نامتوازن شهری، گسترش افقی بی‌ضابطه و تراکم‌فروشی، کیفیت زیست شهری را کاهش داده است. به‌جای اصلاح ریشه‌ای الگوی توسعه، سیاست‌های کوتاه‌مدت و نمایشی، جایگزین مداخلات ساختاری شده‌اند.

۳. اقتصاد شهری ناپایدار
وابستگی تاریخی بودجه شهرداری به درآمدهای ناپایدار، به‌ویژه عوارض ساخت‌وساز، شهر را در معرض نوسانات بازار مسکن قرار داده است. اصلاح ساختار مالی، تنوع‌بخشی به منابع درآمدی و حرکت به سمت اقتصاد شهری هوشمند، ضرورتی است که سال‌ها به تعویق افتاده است.

۴. افول سرمایه اجتماعی شهری
وقتی شهروند احساس کند تصمیم‌ها نه بر مبنای منافع عمومی، بلکه در چارچوب رقابت‌های سیاسی اتخاذ می‌شود، اعتماد عمومی آسیب می‌بیند. مشارکت شهروندی، شفافیت و پاسخگویی، پیش‌شرط بازسازی این سرمایه اجتماعی است.

تهران امروز بیش از هر زمان دیگری به «مدیریت حرفه‌ای غیرسیاسی» نیاز دارد؛ مدیریتی که شهر را نه سکوی پرش، بلکه مسئله‌ای پیچیده با راه‌حل‌های تخصصی بداند. عبور از وضعیت موجود، مستلزم استقرار حکمرانی داده‌محور، ثبات مدیریتی، شفافیت مالی و اولویت‌دادن به کیفیت زندگی شهروندان است.
اگر شهر، میدان رقابت‌های سیاسی بماند، بازنده نهایی نه یک جریان، بلکه خود تهران و ساکنانش خواهند بود.

شکوفه کشوری، فعال رسانه ای و اجتماعی