تأکید دوباره جهان بر اصل چین واحد

به گزارش رویداد روز، طرفداران جدایی تایوان با شکست بزرگی روبه‌رو شدند؛ سفر لای چینگ‌ته، رئیس منطقه‌ای تایوان و از حامیان سرسخت جدایی‌طلبی، به اسواتینی لغو شد، زیرا چند کشور آفریقایی اجازه عبور هواپیمای او از حریم هوایی خود را ندادند.

مقامات منطقه‌ای تایوان این ناکامی را بدون دلیل به سرزمین اصلی چین نسبت دادند، اما مقام‌های سیشل، موریس و ماداگاسکار تأکید کردند این تصمیم را به‌صورت مستقل و بر پایه پایبندی خود به اصل چین واحد اتخاذ کرده‌اند.

سفر برنامه‌ریزی‌شده لای به تنها متحد دیپلماتیک تایوان در آفریقا، چیزی جز اقدامی تحریک‌آمیز برای پیشبرد جدایی تایوان نبود. بنابراین، طبیعی و منصفانه است که کشورهای مرتبط با خودداری از همراهی با اقدامات لای، که برخلاف روند تاریخ است، از اصل چین واحد دفاع کنند.

این رویداد بار دیگر یک واقعیت اساسی را نشان داد: اصل چین واحد، هنجاری ثابت و استوار در روابط بین‌الملل و یک اجماع غالب جهانی است، در حالی که فضای فعالیت برای جریان‌های جدایی‌طلب تایوان هر روز محدودتر می‌شود.

مسئله تایوان ریشه در جنگ داخلی میان نیروهای حزب کمونیست چین و حزب کومینتانگ در حدود هشت دهه پیش دارد. در سال 1949، بازماندگان کومینتانگ پس از شکست به تایوان عقب‌نشینی کردند و جمهوری خلق چین به رهبری حزب کمونیست تأسیس شد. جنگ داخلی ناتمام و دخالت‌های خارجی، دو سوی تنگه تایوان را برای مدت طولانی در وضعیت تقابل سیاسی نگه داشته است.

با این حال، هر دو سوی تنگه تایوان به یک چین واحد تعلق دارند. اصل چین واحد سه محور دارد: جهان تنها یک چین دارد، تایوان بخش جدایی‌ناپذیر خاک چین است و دولت جمهوری خلق چین تنها نماینده قانونی تمام چین است. قطعنامه 2758 مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1971 این اصل را به رسمیت شناخت و از آن زمان، اسناد رسمی سازمان ملل از تایوان با عنوان «تایوان، استان چین» یاد کرده‌اند.

مسئله تایوان موضوعی داخلی برای چین و در مرکز منافع اساسی این کشور است. اجماع جهانی بر اصل چین واحد در شمار کشورهایی که آن را پذیرفته‌اند، آشکار است. تاکنون 183 کشور بر همین مبنا با چین روابط دیپلماتیک برقرار کرده‌اند. در دهه گذشته نیز 10 کشور روابط دیپلماتیک خود با تایوان را قطع کرده و با چین از سر گرفته‌اند که نشان‌دهنده گسترش این اجماع جهانی است.

افزون بر این، شمار بیشتری از کشورها اعلام کرده‌اند که از تلاش‌های چین برای دستیابی به وحدت ملی حمایت می‌کنند. در اعلامیه پکن که در اجلاس 2024 مجمع همکاری چین-آفریقا تصویب شد، 53 کشور آفریقایی همراه با اتحادیه آفریقا بار دیگر پایبندی خود به اصل چین واحد را اعلام و از تلاش‌های چین برای وحدت ملی حمایت کردند.فیلیپ نیوسی رئیس‌جمهور موزامبیک نیز در سفر رسمی خود به چین در همین ماه گفت کشورش بدون هیچ قید و شرطی از اصل چین واحد پیروی می‌کند و از وحدت ملی چین پشتیبانی می‌کند.

این پایبندی محکم به اصل چین واحد، روندی رو به گسترش در جهان است. برای نمونه، کامرون در اسناد رسمی خود پیش از اجلاس سازمان تجارت جهانی در اواخر مارس، از تایوان با عنوان «تایوان، استان چین» نام برد و دولت دانمارک نیز ملیت ساکنان تایوان را در مجوزهای اقامت، «چین» ثبت می‌کند. یک پژوهشگر مؤسسه مطالعات تایوان وابسته به آکادمی علوم اجتماعی چین به خبرگزاری شین‌هوا گفت همه این تحولات نشان‌دهنده روندی جهانی و قابل توجه در حمایت از اصل چین واحد و مخالفت با هرگونه جدایی تایوان است.

اتحاد کامل چین امری اجتناب‌ناپذیر است. اصل چین واحد همان مسیری است که روند تاریخ و افکار عمومی جهان به سوی آن حرکت کرده‌اند و حمایت از آن، انتخابی درست است. این اجماع با اقدامات عملی جامعه بین‌المللی، روز به روز پشتوانه‌ای محکم‌تر پیدا خواهد کرد.