تهدیدهای خیالی ساخته آمریکا، ترفندی برای متوقف کردن فناوری چین

به گزارش رویداد روز، از این رو واشنگتن بار دیگر با بیان کردن ادعاهای بی اساس، به مقصر جلوه دادن شرکت‌های هوش مصنوعی چینی برخاسته است و یک روش کاملا معمول و عادی مهندسی را به عنوان مدرک فرضی سرقت مالکیت معنوی معرفی می‌کند؛ ترفندی کاملا آشنا برای توجیه دور دیگری از سرکوب‌های سیاسی علیه رقبای چینی.

در واقع، این بار، آمریکایی ها موضوع «تقطیر دانش» (Knowledge Distillation) را بهانه قرار داده اند.

در دنیای هوش مصنوعی، «تقطیر دانش» فرآیندی است که در آن دانشِ یک مدل بزرگ، پیچیده و سنگین به یک مدل کوچک‌تر، سبک‌تر و سریع‌تر منتقل می‌شود. این اقدام در دنیای فناوری هوش مصنوعی، یک موضوع کاملا عادی و رایج است.

با این حال، “مایکل کراتسیوس” مشاور ارشد دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در حوزه علوم و فناری، به تازگی در یادداشتی ادعاهای بی‌اساسی را مطرح کرد مبنی بر اینکه تخصص و نوآوری آمریکایی توسط «نیروهای نیابتی» فعال در چین از این طریق در حال سرقت و غارت شدن است. چنین ادعاهایی، تفسیری غلط و نادرست از تبادلات معمول در حوزه فناوری محسوب می شود.

این الگوی رفتار بهانه جویانه آمریکایی در واقع موضوع تازه و عجیبی نیست. واشنگتن یک دستورالعمل رفتاری تکراری دارد: هر زمان که چین به پیشرفت در حوزه فناوری دست می یابد، آمریکا بلافصله آن پیشرفت را به عنوان یک حرکت نادرست تعریف و تفسیر می کند.

به عنوان مثال، زمانی که شرکت چینی “هواوی” زیرساخت‌های رقابتی5G  را ایجاد کرد، آمریکایی ها برچسب «تهدید امنیتی» به فناوری زدند. همچنین زمانی که “تیک‌تاک” میلیون‌ها کاربر آمریکایی را به سمت خود جذب کرد، به عنوان یک «ابزار جاسوسی» از سوی واشنگتن معرفی شد! و زمانی که هوش مصنوی “دیپ‌سیک” (DeepSeek) در اوایل سال ۲۰۲۵ مدلی قدرتمند را به جهان عرضه کرد که با هزینه بسیار کمتر، با سیستم‌های آمریکایی برابری می‌کرد، اتهامات مربوط به تقطیر دانش به سرعت بالا گرفت.

در واقع ماجرا از این قرار است که وقتی سلطه آمریکا در حوزه فناوری به چالش کشیده می‌شود، واشنگتن با استفاده از بهانه ها و ترفندهای مختلف، برای بازتعریف قوانین و بی‌اعتبار کردن رقبای خود، وارد عمل می‌شود.

جفری هینتون «پدرخوانده هوش مصنوعی»، احتمالاً از این طنز تلخ که چگونه تکنیک‌های ابداعی او به ابزاری برای تقابل ژئوپلیتیک تبدیل شده، متعجب خواهد شد. روشی که برای تقطیر و اشتراک‌گذاری دانش طراحی شده بود، اکنون برای توجیه محدود کردن آن به کار می‌رود. با این حال، تاریخ ثابت کرده است که علم و دانش ذاتاً همواره در حال تحرک و تکامل است؛ به این معنا که فناوری همیشه در یک جهت واحد جریان نمی یابد و نیز نمی‌توان آن را برای همیشه پشت مرزهای یک کشور خاص محصور و متوقف کرد.

به عنوان نمونه، استارتاپ Anysphere مستقر در سان‌فرانسیسکو، سازنده ابزار محبوب کدنویسی هوش مصنوعی “کرسر” (Cursor) در ماه مارس اذعان کرد که مدل جدیدش بر پایه یک مدل متن‌باز ساخته شده توسط استارتاپ چینی هوش مصنوعیMoonshot AI  بنا شده است.

شفافیت و همکاری مدت‌هاست که به عنوان دو بال پرواز و حرکت پیشرفت تکنولوژیک عمل کرده‌اند. واشنگتن باید پیش از آنکه منطق «رقابت با حاصل‌جمع صفر» به یک محدودیت خودویرانگر تبدیل شود، این واقعیت را بپذیرد و به اصل شفافیت و همکاری به عنوان دو عامل تقویت و توسعه و پیشرفت فناوری احترام بگذارد.