جهش ثبت اختراعات چین، فرصت‌ ساز اقتصاد جهان

به گزارش رویداد روز، مالکیت معنوی و نوآوری فناوری ارتباطی نزدیک با یکدیگر دارند. بر اساس گزارشی که روزنامه مردم چین روز یکشنبه منتشر کرد، تا پایان ماه مارس، چین 5.53 میلیون اختراع ثبت‌شده معتبر داشته و برای سال‌های متوالی جایگاه خود را به عنوان بزرگ‌ترین ثبت‌کننده اختراع جهان حفظ کرده است. در سال 2025، شمار اختراعات ثبت‌شده با ارزش بالا در چین به 2.29 میلیون رسید که بیش از 70 درصد آن از صنایع نوظهور راهبردی ناشی شده است.

رشد اختراعات ثبت‌شده در تحول مداوم بخش تولید چین نقش داشته که این موضوع را می‌توان در ابعاد مختلف مشاهده کرد.

نخست، افزایش ثبت اختراعات، پشتوانه فنی مشخصی برای صنعت تولید فراهم کرده است. با افزایش حجم اختراعات ثبت‌شده، توان فناوری محصولات تولیدی چین نیز بالا می‌رود و این بخش را در موقعیت مشارکت فعال‌تر در نوآوری جهانی قرار می‌دهد.

دوم، با پیشرفت پیچیدگی فناوری محصولات چینی، دامنه گسترش بازار جهانی شرکت‌های چینی نیز افزایش یافته است. شرکت‌های چینی دیگر تنها به صادرات کالا محدود نیستند، بلکه به شکل فزاینده در زنجیره‌های تأمین محلی جای می‌گیرند و سرمایه‌گذاری و خدماتی مانند مشاوره، پشتیبانی پس از فروش و دیگر راه‌حل‌های یکپارچه ارائه می‌کنند. این تغییر نشان‌دهنده تعامل عمیق‌تر با بازارهای محلی است؛ جایی که شرکت‌های چینی نه‌تنها سرمایه وارد می‌کنند، بلکه شغل ایجاد کرده و رشد اقتصادی را تحریک می‌کنند.

سوم، ورود مستمر سرمایه خارجی به بخش‌های فناوری پیشرفته چین، از جمله تأسیس مراکز تحقیق و توسعه، نشان می‌دهد شرکت‌های خارجی بیش از پیش با اکوسیستم نوآوری چین درگیر شده و از آن بهره می‌برند. حضور شرکت‌های جهانی در فضای تحقیق و توسعه چین، مشارکت فعال سرمایه‌گذاران خارجی را برجسته می‌کند که ناشی از تقاضای رو به رشد آنها برای فناوری چینی است.

این تحولات در مجموع بخشی از تحول مداوم زنجیره‌های تأمین جهانی را شکل می‌دهند که نوآوری، نیروی محرک اصلی آن است. این گذار مزایای قابل توجهی برای اکوسیستم صنعتی بین‌المللی گسترده‌تر به همراه دارد. یکی از عوامل اصلی این روند، پیشرفت فناوری است؛ برخلاف ادعاهای غربی که به اشتباه بر به‌اصطلاح ظرفیت مازاد تمرکز دارند. در واقع، این پیشرفت‌های فناوری چین است، نه رشد ظرفیت، که بین‌المللی شدن بخش تولید آن را پیش می‌برد.

سرعت پیشرفت فناوری در سراسر جهان در حال افزایش است و اکنون افزایش ساده ظرفیت دیگر مزیت رقابتی ایجاد نمی‌کند. شرکت‌های چینی به‌خوبی از این تغییر آگاه هستند. در داخل چین، فضای رقابتی شدیدی میان صنایع شکل گرفته است. برای موفقیت، شرکت‌ها باید نوآوری را در اولویت قرار دهند و حق ثبت اختراع را تضمین کنند.

این فشار رقابتی، همراه با ضرورت پیشرفت فناوری، نیروی محرک رشد و بین‌المللی شدن بخش تولید چین بوده است.

رشد چین در ثبت اختراعات، به عنوان یکی از بازیگران اصلی زنجیره‌های تأمین جهانی، نقشی سازنده در اقتصاد بین‌المللی ایفا می‌کند. بین‌المللی شدن روزافزون تولید چین، هم سرمایه‌گذاری و هم تحرک تازه‌ای برای شبکه‌های صنعتی جهانی به همراه می‌آورد. این تغییر برای اقتصادهای محلی نیز مزایایی مانند ایجاد اشتغال و افزایش فعالیت اقتصادی دارد که منافع آشکاری برای جوامع ایجاد می‌کند. در این چارچوب، حفاظت از مالکیت معنوی و حقوق قانونی شرکت‌های چینی نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

با وجود آنکه برخی رسانه‌های خارجی همچنان تولید چین را از دریچه ظرفیت مازاد تصویر می‌کنند، این روایت‌ها بیش از پیش با واقعیت پیشرفت فناوری چین در تضاد است. شرکت‌های چینی به جای صرفاً گسترش تولید، بر نوآوری مستمر متمرکز شده‌اند و از پیشرفت فناوری برای تقویت همکاری سودمند متقابل با زنجیره‌های تأمین جهانی استفاده می‌کنند.

به گزارش روزنامه مردم، چین اکنون 61 درصد از حق ثبت اختراعات جهانی هوش مصنوعی و دو سوم حق ثبت اختراعات مرتبط با رباتیک را در اختیار دارد. چین در بسیاری از فناوری‌های نوظهور پیشرفت چشمگیری داشته است. سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها فرصت‌هایی برای اقتصاد جهانی، به‌ویژه کشورهای در حال توسعه، فراهم می‌کند؛ کشورهایی که پیشرفت فناوری می‌تواند رشد پایدار برای آنها به همراه داشته باشد.

نگاه روشن‌تر به گسترش پایگاه ثبت اختراع چین، تأثیر آن بر بهره‌وری صنعتی و فرصت‌های حاصل از آن برای همکاری جهانی، برای ارزیابی دقیق نقش این کشور در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی ضروری است. تمرکز بر این تحولات، تصویری متعادل‌تر از تعامل چین با اقتصاد جهانی ارائه می‌دهد.