پاسخی به شایعات غربیها: رشد اقتصادی چین مبتنی بر محرکهای پایدار است

این نگاه، هرچند در ظاهر به یک دوره گذار اشاره دارد، اما منطق درونی و انعطاف‌پذیری این اقتصاد بزرگ را به‌ درستی درک نمی‌کند. برای فهم اقتصاد چین، باید این نگاه پراکنده یا «یا این یا آن» را کنار گذاشت و تعادل پویای ناشی از ادغام عمیق و حمایت متقابل میان محرک‌های رشد قدیمی و جدید را در نظر گرفت.

نخست، نسبت میان صنایع موسوم به «جدید» و «قدیمی» ثابت نیست و توازن میان آن‌ها در حال دگرگونی عمیق است. داده‌ها نشان می‌دهد که در سال 2024، ارزش افزوده «اقتصاد جدید» چین، شامل فناوری‌های نو، مدل‌های کسب‌وکار جدید و صنایع نوظهور، 18 درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل داده است.

نهادهای بین ‌المللی پیش‌بینی می ‌کنند که تا سال 2026، سهم صنایع پیشرفته و سبز چین به حدود 20 درصد برسد و برای نخستین بار از بخش املاک و مستغلات پیشی بگیرد. این روند به‌روشنی نشان می‌دهد که اقتصاد جدید از یک «نیروی نوظهور» به یکی از ستون‌های اصلی رشد تبدیل شده و تصور سهم ناچیز آن دیگر اعتبار ندارد.

رشد صنایع جدید در چین بر پایه‌ای واقعی استوار است و از یک نظام صنعتی کامل، بازار گسترده کاربردی و تجربه مهندسی انباشته تغذیه می‌کند. به‌عنوان نمونه، پیشرفت سریع در حوزه خودروهای برقی، جدا از توانمندی‌های تولیدی و زنجیره تأمین شکل‌گرفته در صنعت خودروسازی سنتی نیست. گسترش اینترنت صنعتی نیز به بسترهای متنوعی که صنایع سنتی مانند فولاد، ماشین‌آلات و صنایع شیمیایی فراهم کرده‌اند متکی است.

همچنین توسعه تجهیزات پیشرفته به پشتوانه مواد اولیه، قطعات عمومی و نیروی کار ماهر صنعتی امکان‌پذیر شده است. به این ترتیب، زنجیره نوآوری و زنجیره صنعتی به‌طور نزدیک در هم تنیده و به‌صورت جدایی‌ناپذیر به یکدیگر وابسته‌اند.

در عین حال، صنایع سنتی نیز به‌هیچ ‌وجه ایستا و راکد نیستند. این بخش‌ها در مسیر موج تحول فناورانه و گذار سبز، در حال بازسازی خود هستند. از هوشمند سازی شرکت‌های فولادی گرفته تا طراحی دیجیتال در صنعت نساجی و بهبود مستمر بهره‌وری انرژی در صنایع پرمصرف مانند مصالح ساختمانی و فلزات غیرآهنی، روندی از «تحول هوشمند و ارتقای دیجیتال» در حال گسترش است.

این روند که بر تحول فناوری و نوسازی تجهیزات تکیه دارد، در سراسر صنایع دیده می‌شود. کاهش مصرف انرژی به ازای هر واحد ارزش افزوده در بسیاری از صنایع بزرگ تا سال 2025، نشانه‌ای روشن از ارتقای کیفیت و کارایی این بخش‌ها است.

برای اقتصادی در مقیاس چین، مسیر تحول و ارتقا ویژگی‌های خاص خود را دارد. برخلاف برخی اقتصادهای کوچک‌تر که به رشد سریع یک بخش محدود متکی هستند، چین باید میان «رشد تدریجی» و «ارتقای دارایی‌های موجود» تعادل برقرار کند.

نقطه قوت اصلی اقتصاد چین در اکوسیستم کامل آن نهفته است؛ اکوسیستمی که می‌تواند نوآوری‌های فناورانه را به‌سرعت به تولید در مقیاس بزرگ تبدیل کند و آن‌ها را در طیف گسترده‌ای از کاربردهای واقعی به کار گیرد. این ویژگی، تداوم روان حرکت توسعه را تضمین می‌کند و سطح بالاتری از تعادل پویا را شکل می‌دهد.

در نتیجه، درک اقتصاد چین نیازمند عبور از روایت دوگانه «یخ» و «آتش» است. تنها با مشاهده نزدیک کارخانه‌ها، پارک‌های صنعتی و بازارهای این کشور و لمس پویایی و انعطاف ‌پذیری موجود در آن، می‌توان دریافت که چرا اقتصاد چین قادر است از طریق نوآوری مستمر، خود را با تحولات جهانی تطبیق دهد و مسیر آینده را دنبال کند