سفر “سانچز” به چین؛ رویدادی فراتر از یک دیدار دوجانبه

این سفر که مدت کوتاهی پس از بازدیدهای پادشاه و نخست‌وزیر اسپانیا در سال گذشته انجام می‌شود، نشان‌دهنده تبادل سطح‌بالای دیگری میان چین و اسپانیا در بازه زمانی نسبتاً کوتاهی است که بر تداوم و ثبات سیاست اسپانیا در قبال چین تأکید دارد.

سفر سانچز به چین را می توان ادامه ترافیک پرحجم سفرهای متعدد رهبران و مقامات ارشد غربی به چین در ماههای پایانی سال 2025 و اوایل 2026 دانست. کی یر استارمر نخست وزیر انگلیس، مارک کارنی نخست وزیر کانادا، پتری اورپو نخست وزیر فنلاند و مایکل مارتین نخست وزیر ایرلند در ژانویه 2026 به چین سفر کردند. همچنین امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه در دسامبر 2025 و فلیپه ششم پادشاه اسپانیا هم در نوامبر 2025 به چین سفر کردند.

در توصیف اهمیت مضاعف سفر جاری نخست وزیر اسپانیا به چین، می توان گفت علاوه بر روابط دوجانبه چین و اسپانیا، رویدادها و تحولات بین المللی و نوع مواضع اسپانیا در قبال این تحولات نیز باعث شده است تا سفر پدرو سانچز به چین اهمیتی مضاعف داشته باشد.

می توان گفت مواضع قاطع پدرو سانچز در برابر زیاده خواهی ها ویکجانبه گرایی ها دولت ایالات متحده به ریاست ترامپ، بر اهمیت سفر او به چین می افزاید. مواضع قاطع سانچز در مخالف با درخواست های مکرر ترامپ از وی برای ملحق شدن به حمله علیه ایران، و مواضع قاطع او در محکوم کردن این حملات، اسپانیا را در صدر فهرست کشورهای اروپایی مخالف جنگ آمریکا واسرائیل علیه ایران قرار داده است.

نخست‌وزیر اسپانیا درحالی به چین سفر کرده که ترامپ تهدید کرده بود که در واکنش به همراهی‌نکردن اسپانیا در جنگ علیه ایران، تمام تجارت با این کشور را لغو می‌کند.

در میان رهبران اروپایی، پدرو سانچز، نخست‌وزیر 54 ساله اسپانیا، پرچم مخالفت با حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را در دست گرفته است. به دستور سانچز، اسپانیا حریم هوایی خود را به روی تمام هواپیماهای نظامی ایالات متحده که در عملیات‌های مرتبط با جنگ شرکت داشتند، بست. به نظر می رسد سانچز خاطرات تلخ دخالت های کشورش در درگیری های خاورمیانه در دهه های گذشته را به یاد دارد و به خوبی از آن درس گرفته است. اسپانیا به‌خوبی به یاد دارد که پس از جنگ عراق و در سال 2004، حمله به پنج ایستگاه قطار در حومه مادرید جان 191 نفر را گرفت؛ حمله ای که مسئولیت آن را القاعده برعهده گرفت.

رویکردهای صلح جویانه چین، اعتقاد عمیق آن به مناسبات برد-برد در سایه عدالت و احترام متقابل و تلاش های پکن برای ایجاد توسعه و پیشرفت مشترک برای همه بشریت، باعث شده تا رهبران و ملت های کشورهای مختلف جهان، زاویه نگاه خود را بیش از پیش به سمت چین معطوف سازند؛ رهبران و ملت هایی که از رفتارهای جنگ افروزانه قلدمآبانه و یکجانبه گرایی های ایالات متحده خسته شده اند.

در 31 مارس، گوئیدو کروستو وزیر دفاع ایتالیا، درخواست ایالات متحده برای استفاده از پایگاه هوایی “سیگونلا” در سیسیل ایتالیا را رد کرد. ایتالیا همچنین به صراحت اعلام کرد که مایل نیست به درگیری میان آمریکا، اسرائیل و ایران کشیده شود و در برابر انتقادات کاخ سفید از مواضع اروپا در قبال این جنگ ایستادگی کرد.

جورجا ملونی نخست‌وزیر ایتالیا، که اغلب به عنوان متحد نزدیک ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا شناخته می‌شود، همواره از همکاری‌های فراآتلانتیک، هماهنگی‌های ناتو و روابط نزدیک میان ایتالیا و ایالات متحده حمایت کرده است. اما این بار، ایتالیا مرز مشخصی را ترسیم کرد. این تصمیم ایتالیا بازتاب‌دهنده محاسباتی گسترده‌ است که تحت تأثیر نگرانی‌ها در مورد حاکمیت ملی، سیاست‌های داخلی، امنیت انرژی و منافع ملی شکل گرفته است.

در نشانه دیگری از رو گردانی برخی اروپایی ها از آمریکا، در انتخابات روز گذشته مجارستان، “ویکتور اوربان” سیاستمدار کهنه‌کار مجارستانی که تمایل زیادی به پیروی از دونالد ترامپ داشت، در مقابل حزب نوظهور اپوزیسیون «تیسا» در انتخابات، تن به شکست داد؛ شکستی که برای کاخ سفید و دونالد ترامپ به عنوان متحد این سیاستمدار مجارستانی، یک عقب‌گرد محسوب می‌شود.

این نتیجه خبری بد برای دونالد ترامپ رئيس جمهوری آمریکا به شمار می‌رود و در مقابل اتفاقی مثبت در اتحادیه اروپا ارزیابی می‌شود. اوربان که به تمایل بیش از حد به سمت آمریکا شناخته می‌شود، الگویی از «دموکراسی غیرلیبرال» را شکل داده بود که از سوی جریان آمریکایی موسوم «عظمت را به آمریکا بازگردانیم»  و برخی هوادارانش در اروپا به‌عنوان یک الگو مطرح می‌شد.

همه این رویدادها تا حدی نشان دهنده ایجاد شکاف در دو سوی آتلانتیک است؛ شکافی بین آمریکا و اروپا که دلیل اصلی آن را باید هم در رویکردهای خصمانه و غیرسازنده دولت ایالات متحده به ویژه دولت کنونی به ریاست دونالد ترامپ، و هم در سیاست های درهای باز و رویکردهای صلح جویانه وعدالت محور چین دانست؛ رویکردهایی که توانسته حرکت بزرگی در تغییر و اصلاح نوع نگاه اروپایی ها به مناسبات با چین به عنوان “شتابان ترین اقتصاد جهان بدون نگاه سلطه جویانه” ایجاد کند.